POLITIČKO-SOCIJALNA SATIRA PETRA KOČIĆA
Radikalne promjene u političkom životu Bosne i Hercegovine krajem 19. i početkom 20.stoljeća, uzrokovane turbulencijama evropskog društvenog bića, neposredno su inducirale tematskaopredjeljenja tadašnjih avangardnih pisaca. Književnost je svojom obuhvatnošću postala najpogodnijinačin za popularisanje naprednih ideja o demokratizaciji postojećih društvenih i državnih struktura.Dogovorom velikih evropskih sila na Berlinskom kongresu (1878), pod silnicama povijesnihpromjena, nestajalo je Otomansko carstvo, a na njegovim i drugim teritorijama formirale su se novenacije i države. Pravo upravljanja u civilnim poslovima pripalo je Austro-Ugarskoj monarhiji, avjerska pitanja ostala su u nadležnosti sultana u Carigradu. Bosna je postala “corpus separatum”,zbog kompleksnog dualističkog usoja K. u. K. monarhije, kojim je upravljalo Ministarstvo finansija.Nova vlast, uspostavljena vojnom silom, provodila se krutim administrativnim aparatom s upotrebomnjemačkog jezika. Anomija društva, sekularizacija i prisila, kao globalne kategorije u periodu krutevladavine K. u. K. dovela je do radikalnih promjena u kojoj je na udaru bila najsiromašnija kategorijetadašnje popoulacije – seljaci. Nametanje poreza, kazne, hapšenja, nasilno oduzimanje zemlje i stoke,pravo na život i egzistenciju pobudili su interese u avangardnih književnih krugova koji su započeliliterarnu borbu za poboljšanje takvog stanja i težnju za uspostavom demokratskih jednakosti.Bosanskohercegovački pisac iz srpskog naroda, Petar Kočić, svoje napredne liberarne, stavove onepravdi koju trpi njegov narod, izravno je prenio u satiru “Jazavac pred sudom”. Idejna porukaskrivena u postupcima izgradnje fabule, karakterizacije likova i indirektnog inkorporiranjahumoresknih dijelova rezultirala je suprotstavljanjem i ironijskim odnosom prema nasilnomponašanju vlasti. Cilj ovog rada je, metodom istraživanja, analize i dokazivanja, potvrditi kolikosatira kao žanrovska kategorija pogoduje umjetničkom izražaju neposredno povezanom sa kritičkimstavovima o političkom nasilju. Namjera nam je objasniti stav pisca, koji u svojoj krajnjoj konstanticijiplasira ideju o reakciji rezigniranog čovjeka postavljenog na rub egzistencije.