Endokrine stanice u upalno-regenerativnim i displastičnim epitelnim lezijama sluznice kolona

Cilj. Imunohistohemijskom metodom ispitivano je da li pri nastanku epitelne displazije u ravnoj, hronično inflamiranoj mukozi kolona, dolazi do promjene broja, oblika i načina raspoređivanja kriptalnih i perikriptalnih endokronih stanica (ES). Metoda. Pregledani su biopsijski uzorci 270 pacijenata, medu kojima su 74 okarakterisana kao upalno-regenerativne promjene, a 198 slučajeva kao displastične lezije. Lagana displazija nađena je u 108, srednja u 58, a teška u 30 slučajeva. Brojnost i lokacija ES-a, koje su imunohistohemijski vizuelizirane hromograninom A, određivani su unutar kripti i u perikriptalnoj zoni, te komparirani sa nalazom u normalnoj sluznici i u tkivu adenokarcinoma kolona. Rezultat. Kod lagane displazije, u odnosu na upalno-regeneratorno promijenjenu mukozu, zapaženo je signifikantno povećanje broja kriptalnih i perikriptalnih ES-a. Kod srednje, u odnosu na laganu displaziju, uočeno je povećanje broja kriptalnih ES-a, dok je broj perikriptalnih stanica ostao nepromijenjen. Kod teške, u odnosu na srednju displaziju, te u tkivu adenokarcinoma kolona, nije uočena promjena broja kriptalnih ES-a, ali je zapaženo povećanje broja perikriptalnih ES-a. Zaključak. Signifikantno povećanje broja kriptalnih i perikriptalnih ES-a u stadiju lagane displazije u odnosu na upalno-regenerirajucu mukozu, može se smatrati jednim od relevantnih patoloških parametara početnog razvoja epitelne displazije. ES u displasticnim lezijama ravne mukoze kolona nisu neoplastične prirode, s obzirom da nisu verifikovane atipije njihovog oblika i međusobnog odnosa.